In de loop van 2026 wordt in Nederland nieuwe wetgeving verwacht die consumenten meer rechten geeft bij kapotte elektronische producten. Fabrikanten krijgen namelijk een wettelijke reparatieverplichting, ook buiten de eventuele afgegeven garantieperiode. Deze ontwikkeling roept in de praktijk vragen op: wat verandert er precies, wie is verantwoordelijk en wat betekent dit voor ondernemers en consumenten? In deze blog gaan wij in op de belangrijkste aandachtspunten.
Achtergrond en doel van de regelgeving
De nieuwe regels vloeien voort uit een Europese richtlijn die gericht is op het bevorderen van reparatie van goederen. Aanleiding hiervoor is de sterke toename van elektronisch afval binnen de Europese Unie. Veel apparaten worden vervangen terwijl reparatie nog mogelijk is, wat leidt tot verspilling van grondstoffen en extra milieubelasting.
Met de invoering van het zogenoemde ‘recht op reparatie’ wil de Europese wetgever ervoor zorgen dat producten langer worden gebruikt en dat reparatie een aantrekkelijker alternatief wordt voor vervanging.
Reparatieverplichting voor fabrikanten
Op basis van het wetsvoorstel worden fabrikanten verplicht om bepaalde elektronische producten te repareren wanneer deze defect raken, ook na afloop van de (afgegeven) garantie. Het gaat hierbij om veelgebruikte apparaten zoals wasmachines, smartphones, televisies, stofzuigers en bepaalde elektrische fietsen en steps.
Daarnaast moeten fabrikanten reserveonderdelen beschikbaar stellen aan consumenten of onafhankelijke reparateurs. Voor de reparatie en onderdelen mogen zij wel een redelijke vergoeding vragen.
Het wetsvoorstel is momenteel nog in behandeling en moet nog worden goedgekeurd door de Raad van State en het parlement. De verwachting is dat de regels in de loop van 2026 in werking treden.
Verhouding tot bestaande consumentenrechten
De nieuwe regelgeving komt bovenop de bestaande consumentenbescherming. Op dit moment geldt al dat een consument recht heeft op een deugdelijk product. Is een product gebrekkig, dan moet de verkoper dit oplossen door middel van reparatie of vervanging.
Van belang is dat de consument zich in eerste instantie tot de verkoper moet wenden en niet rechtstreeks naar de fabrikant. De verkoper blijft verantwoordelijk voor het leveren van een goed product en mag deze verantwoordelijkheid niet afschuiven.
Consumenten hebben recht op een kosteloze oplossing. Zij hoeven geen genoegen te nemen met een tegoedbon en hoeven in beginsel ook niet bij te betalen voor vervanging. In sommige gevallen mag de verkoper kiezen voor reparatie in plaats van vervanging, bijvoorbeeld als dit de meest redelijke oplossing is.
Wat als een oplossing uitblijft?
Indien een verkoper geen passende oplossing biedt, kan de consument verdere stappen ondernemen. Zo kan de consument de verkoper schriftelijk verzoeken om herstel of vervanging binnen een redelijke termijn.
Blijft een oplossing uit, dan kan de consument onder omstandigheden:
- betaling opschorten;
- het product door een derde laten repareren op kosten van de verkoper;
- of de koopovereenkomst ontbinden en het aankoopbedrag terugvorderen.
Gevolgen voor de praktijk
Voor fabrikanten betekent deze ontwikkeling dat zij hun processen moeten aanpassen. Zij zullen moeten zorgen voor voldoende beschikbaarheid van onderdelen en een efficiënte inrichting van reparatiediensten.
Voor verkopers blijft het van belang om klachten van consumenten zorgvuldig af te handelen, aangezien zij het eerste aanspreekpunt blijven. De nieuwe regels kunnen ertoe leiden dat vaker wordt gekozen voor reparatie in plaats van vervanging.
Voor consumenten wordt het eenvoudiger en aantrekkelijker om producten te laten repareren, ook buiten de garantieperiode. Dit kan leiden tot lagere kosten en een langere levensduur van producten.
Ondernemers doen er goed aan om tijdig te anticiperen op deze ontwikkelingen en hun bedrijfsvoering hierop in te richten.
Heb je vragen over deze nieuwe regelgeving of wil je weten wat dit betekent voor je onderneming? Neem dan gerust contact met ons op via: ln.wal-xat-oilisnoc@xkirdneh.euqinad
Geschreven door Veerle Bergenhuizen, juridisch stagiaire