Sinds januari 2026 geldt in Nederland een verbod op contante betalingen van € 3.000,00 of meer bij de aankoop van goederen. Deze maatregel heeft directe gevolgen voor een grote groep ondernemers, maar roept in de praktijk ook de nodige vragen op. Zo is niet altijd duidelijk wanneer sprake is van een betaling, hoe moet worden omgegaan met betalingen in delen en welke risico’s verbonden zijn aan het niet naleven van het verbod. In deze blog gaan wij in op de reikwijdte van het verbod en de belangrijkste aandachtspunten voor de praktijk.
Reikwijdte van het verbod
Het verbod geldt voor alle beroeps- of bedrijfsmatige handelaren in goederen, zoals autohandelaren, juweliers, elektronicawinkels en andere ondernemingen die goederen verkopen. Contante betalingen blijven toegestaan tot € 2.999,99. Bedragen van € 3.000,00 of meer moeten via de bank worden betaald.
Bemiddeling en dienstverlening vallen op dit moment niet onder dit verbod. Voor dergelijke activiteiten geldt dus vooralsnog geen limiet voor contante betalingen. Met de komst van de Europese anti-witwasverordening (AMLR) per 10 juli 2027 zal echter ook voor dienstverlening, waaronder bemiddeling, een beperking op contante betalingen gaan gelden.
Van belang is dat het verbod niet kan worden omzeild door betalingen op te splitsen. Wanneer meerdere transacties met elkaar samenhangen, kunnen deze worden aangemerkt als één samengestelde transactie. In dat geval worden de bedragen bij elkaar opgeteld en geldt alsnog het verbod. Dit is met name relevant in situaties waarin betalingen bewust of onbewust in delen plaatsvinden.
Doel en achtergrond
Het doel van het verbod is het tegengaan van witwassen en terrorismefinanciering. Door het beperken van contante betalingen wordt het moeilijker om illegaal verkregen geld in het economisch verkeer te brengen. Tegelijkertijd zorgt de maatregel voor meer transparantie in het betalingsverkeer en verkleint het de kans dat ondernemers betrokken raken bij ongewenste of risicovolle geldstromen.
Gevolgen bij niet-naleving
Het niet naleven van het verbod kan verstrekkende gevolgen hebben. Overtreding kan leiden tot bestuurlijke sancties, zoals boetes. Zo kan een overtreding resulteren in een bestuurlijke boete met een basisbedrag van € 10.000, waarbij de toezichthouder deze kan verhogen of verlagen afhankelijk van de omstandigheden, zoals de ernst van de overtreding, eventuele herhaling of de draagkracht van de onderneming.
Het toezicht op de naleving van het verbod ligt bij het Bureau Toezicht Wwft. Deze toezichthouder is bevoegd om onderzoek te doen binnen jouw onderneming. In dat kader ben jij verplicht om medewerking te verlenen, bijvoorbeeld door het verstrekken van informatie, administratie of andere relevante gegevens. Het niet voldoen aan deze medewerkingsplicht kan op zichzelf al leiden tot aanvullende sancties, zoals een last onder dwangsom of een separate boete.
Daarnaast worden opgelegde sancties in beginsel openbaar gemaakt. Dit kan reputatieschade veroorzaken en gevolgen hebben voor jouw positie in de markt en richting zakenpartners. In ernstige gevallen kan bovendien strafrechtelijke vervolging plaatsvinden.
Naast deze directe sancties kan het structureel accepteren van verboden contante betalingen worden gezien als een risico-indicator voor witwassen. Dit kan ertoe leiden dat toezichthouders of adviseurs het risicoprofiel van jouw onderneming verhogen en dat aanvullende controles of onderzoeken noodzakelijk zijn.
Gevolgen voor de praktijk
Voor ondernemers betekent het verbod dat zij hun interne processen en administratie kritisch moeten beoordelen. Het is van belang dat duidelijk beleid wordt gevoerd ten aanzien van contante betalingen en dat medewerkers op de hoogte zijn van de geldende regels. Daarnaast dient in de administratie zorgvuldig te worden vastgelegd hoe betalingen plaatsvinden. Ongebruikelijke of opvallende kasstromen kunnen aanleiding geven tot nadere vragen of onderzoek. Ook voor administratie- en accountantskantoren heeft dit gevolgen. Van hen wordt verwacht dat zij alert zijn op contante transacties die onder het verbod vallen en dat zij cliënten hierop wijzen. Indien dergelijke transacties worden gesignaleerd, zal moeten worden beoordeeld of sprake is van een overtreding van het verbod en welke vervolgstappen noodzakelijk zijn.
In dat kader kan ook de vraag spelen of een melding moet worden gedaan. Hoewel het verbod op contante betalingen samenhangt met de regelgeving ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering, geldt niet in alle gevallen automatisch een meldplicht. Wel kan een contante betaling van € 3.000 of meer, zeker indien deze structureel voorkomt of bewust wordt omzeild, aanleiding geven om te beoordelen of sprake is van een ongebruikelijke transactie die gemeld moet worden bij de FIU-Nederland.
Dit vereist een zorgvuldige afweging op basis van de feiten en omstandigheden van het geval, waarbij onder meer wordt gekeken naar de frequentie van de transacties, de sector waarin de cliënt actief is en eventuele andere risicosignalen. In bepaalde gevallen kan het daarnaast noodzakelijk zijn om het risicoprofiel van een cliënt te heroverwegen of aanvullende maatregelen te treffen.
Wat betekent dit concreet?
Het is raadzaam om als ondernemer tijdig maatregelen te treffen om het verbod na te leven. Denk hierbij aan het aanpassen van interne procedures, het beperken van contante betalingen en het instrueren van personeel. Daarnaast is het belangrijk om kritisch te kijken naar situaties waarin betalingen in delen plaatsvinden, zodat wordt voorkomen dat sprake is van een samengestelde transactie die alsnog onder het verbod valt. Het hanteren van duidelijke richtlijnen voorkomt onduidelijkheid en verkleint het risico op overtredingen.
Voor administratiekantoren en adviseurs ligt een belangrijke rol in het signaleren van risico’s en het begeleiden van cliënten bij de naleving van de regelgeving. Een proactieve houding kan voorkomen dat problemen pas aan het licht komen wanneer het te laat is.
Heeft u vragen over het verbod op contante betalingen of wilt u weten wat dit betekent voor jouw onderneming of administratie? Neem dan gerust contact met ons op via: ln.wal-xat-oilisnoc@xkirdneh.euqinad
Geschreven door Veerle Bergenhuizen, juridisch stagiaire