Ontvang je een Nederlands pensioen vóórdat je de AOW-leeftijd bereikt en woon je in een ander EU/EER-land of Zwitserland? Dan kunnen de regels voor je zorgverzekering veranderen. Dit geldt zowel wanneer je vanuit Nederland emigreert als wanneer je al in het buitenland woont en vervolgens je Nederlandse vroegpensioen laat ingaan.
Het gaat op dit moment nog om een voorgenomen wijziging. De Europese instellingen hebben hier voorlopig mee ingestemd en eind september 2026 wordt naar verwachting definitief besloten. Als de wijziging doorgaat, treedt deze naar verwachting op 1 november 2026 in werking.
Wat wordt bedoeld met vroegpensioen?
Met vroegpensioen bedoelen we een pensioen dat ingaat vóór het bereiken van de Nederlandse AOW-leeftijd. Denk bijvoorbeeld aan een vervroegd ingegaan bedrijfspensioen, flexibel pensioen of keuzepensioen. Ook bepaalde overbruggingsuitkeringen, zoals een RVU-uitkering of wachtgeld, vallen onder de voorgenomen wijziging.
Op dit moment kan zo'n uitkering er onder voorwaarden voor zorgen dat Nederland verantwoordelijk wordt voor je medische zorg als je in een ander EU/EER-land of Zwitserland woont. Je kunt je dan via het CAK aanmelden voor zorg in je woonland en betaalt hiervoor een verdragsbijdrage.
Als de voorgenomen wijziging doorgaat, kan een vroegpensioen of overbruggingsuitkering vanaf 1 november 2026 voor nieuwe situaties niet meer leiden tot een zorgverzekering via het CAK. Je bent dan in beginsel verzekerd in je woonland en dient daar zelf je zorgverzekering te regelen. Je betaalt over deze periode dan ook geen Nederlandse verdragsbijdrage aan het CAK.
Dit speelt dus niet alleen wanneer je emigreert. Woon je bijvoorbeeld al jarenlang in België, heb je in Nederland gewerkt en laat je je Nederlandse pensioen vóór je AOW-leeftijd ingaan? Ook dan kan de wijziging gevolgen voor je hebben.
Voor bestaande situaties verandert niets. Heb je vóór de ingangsdatum al recht op zorg via het CAK op basis van een vroegpensioen? Dan behoud je dit recht.
Gevolgen voor je AOW-opbouw
Als je in het buitenland woont en niet meer sociaal verzekerd bent in Nederland, betaal je in beginsel ook geen Nederlandse premies voor de AOW en Anw.
Dit heeft gevolgen voor je AOW-opbouw. Voor ieder jaar dat je niet verzekerd bent voor de AOW, bouw je geen 2% AOW op. Woon je bijvoorbeeld vijf jaar in het buitenland zonder in Nederland verzekerd te zijn voor de AOW, dan kan je uiteindelijke AOW hierdoor in beginsel 10% lager uitvallen.
Onder voorwaarden is het mogelijk om de AOW- en Anw-verzekering vrijwillig voort te zetten. Hiervoor gelden voorwaarden en termijnen, waardoor het verstandig is dit tijdig te beoordelen.
Zodra je de Nederlandse AOW-leeftijd bereikt en AOW gaat ontvangen, verandert de situatie opnieuw. AOW blijft namelijk wél een mogelijke grondslag voor het verdragsrecht via het CAK. Vanaf dat moment moet opnieuw worden beoordeeld welk land verantwoordelijk is voor je zorgverzekering.
Wonen in Nederland met een buitenlands vroegpensioen
Ook de omgekeerde situatie kan gevolgen hebben. Woon je in Nederland en gaat je buitenlandse pensioen eerder in dan je Nederlandse AOW? Dan ben je in die tussenliggende periode in beginsel sociaal verzekerd in Nederland.
Dit betekent onder andere dat je over je buitenlandse pensioen Nederlandse premies voor de AOW en Anw betaalt en gedurende deze periode Nederlandse AOW blijft opbouwen. Als je in Nederland verzekeringsplichtig bent voor de zorg, sluit je daarnaast een reguliere Nederlandse zorgverzekering af.
De ingangsdatum van een vroegpensioen kan daarmee gevolgen hebben voor je zorgverzekering, premieheffing én AOW-opbouw.
Wij houden de ontwikkelingen rondom deze voorgenomen wijziging in de gaten. Mocht deze voor jou van toepassing zijn, dan adviseren we je uiteraard graag over de gevolgen voor jouw persoonlijke situatie.